การครอบครองปรปักษ์ที่ดินห้ามโอน

  ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 วางหลักไว้ว่า “ครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นโดยสงบ และเปิดเผย ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาสิบปี ถ้าสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาห้าปี ผู้ครอบครองย่อมได้กรรมสิทธิ์"

      สำหรับที่ดินมือเปล่าต้องเริ่มนับระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ ต้องเริ่มนับต้องแต่เวลาที่ออกเป็นโฉนดที่ดิน จะนับระยะเวลาครอบครองในระหว่างเป็นที่ดินมือเปล่าก่อนที่ดินพิพาทออกเป็นโฉนดรวมเข้ากับระยะเวลาการครอบครองปรปักษ์ภายหลังไม่ได้ ฎีกาที่ 3095/2552 ,2270/2554  

         ดังนั้น ช่วงระยะเวลาห้ามโอนเป็นการห้ามโอนในระหว่างราษฎรด้วยกัน ถือว่ารัฐยังไม่มอบการครอบครองโดยเด็ดขาดให้แก่ผู้มีชื่อในโฉนดที่ดิน จึงไม่อาจโอนกันได้ ไม่ว่าเป็นการจดทะเบียนโอนหรือโอนการครอบครองก็ตาม เนื่องจากถูกจำกัดสิทธิโดยกฎหมาย บุคคลอื่นจะมีสิทธิครอบครองต้องนับแต่วันพ้นระยะเวลาห้ามโอน ฎีกาที่ 619/2537

ซื้อที่ดินสาธารณะประโยชน์

ผู้ที่ซื้อที่ดินโดยรู้อยู่แล้วว่าที่ดินเป็นที่สาธารณะประโยชน์
ผลก็คือ สัญญาซื้อขายที่ดินสาธารณะประโยชน์ตกเป็นโมฆะ และไม่มีสิทธิเรียกเงินที่จ่ายค่าที่ดินคืน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7464/2555
ที่ดินพิพาทเป็นที่สาธารณะประโยชน์จึงเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดินซึ่ง ป.พ.พ. มาตรา 1305 บัญญัติว่าทรัพย์สินซึ่งเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดินนั้นจะโอนแก่กันมิได้ เว้นแต่อาศัยอำนาจแห่งบทกฎหมายเฉพาะหรือพระราชกฤษฎีกา การที่โจทก์จำเลยทำสัญญาซื้อขายที่ดินพิพาทแก่กัน จึงเป็นการทำนิติกรรมที่มีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย สัญญาซื้อขายระหว่างโจทก์จำเลยย่อมตกเป็นโมฆะตาม ปพพ.มาตรา 150 และมีผลเป็นการเสียเปล่าเท่ากับโจทก์จำเลยมิได้ทำสัญญาซื้อขายกันและต้องคืนทรัพย์สินอันเกิดจากโมฆะกรรมแก่กัน โดยให้นำบทบัญญัติว่าด้วยลาภมิควรได้มาใช้บังคับตาม ปพพ. มาตรา172 แต่การที่โจทก์ชำระราคาที่ดินพิพาทแก่จำเลยตามสัญญาโดยรู้อยู่แล้วว่าที่ดินพิพาทเป็นที่สาธารณะประโยชน์ ถือว่าเป็นการกระทำตามอำเภอใจเหมือนหนึ่งว่าเพื่อชำระหนี้โดยรู้อยู่ว่าตนไม่มีความผูกพันที่จะต้องชำระ ทั้งยังเป็นการฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมายตาม ปพพ. มาตรา 407 และมาตรา 411 โจทก์จึงไม่มีสิทธิจะได้รับคืนราคาที่ดินที่ชำระแก่จำเลยดังกล่าว

-จากฎีกานี้ ถ้าผู้ซื้อไม่รู้มาก่อนว่าที่ดินเป็นสาธารณะประโยชน์ เรียกเงินที่ชำระไปแล้วคืนได้